تبلیغات
جوجه شیمیست - تیتراسیونهای تشكیل كمپلكس
جوجه شیمیست
به بزرگی آرزوها نباید اندیشید؛ به بزرگی آن كسی باید اندیشید كه می تواند این آرزوها را بر آورده كند.
سه شنبه 6 اردیبهشت 1390 :: نویسنده : hassan mahmoudi

به نام دادار نیك اندیش

 

نام آزمایش: تیتراسیون های تشكیل كمپلكس

 

 

مقدمه:

تیتراسیون های تشكیل كمپلكس:

تیتر کردن از روش‌های تجزیه حجمی است. در تجزیه حجمی ابتدا جسم را حل کرده و حجم معینی از محلول آن را با محلول دیگری که غلظت آن مشخص است که همان محلول استاندارد نامیده می‌شود، می‌سنجند. در تیتراسیون محلول استاندارد به‌طور آهسته از یک بورت به محلول حاوی حجم مشخص یا وزن مشخص از ماده حل شده اضافه می‌شود.

افزایش محلول استاندارد ، آنقدر ادامه می‌یابد تا مقدار آن از نظر اکی‌والان برابر مقدار جسم حل شده شود. نقطه اکی‌والان نقطه ای است که در آن ، مقدار محلول استاندارد افزوده شده از نظر شیمیایی برابر با مقدار حجم مورد نظر در محلول مجهول است. این نقطه را نقطه پایان عمل از نظر تئوری یا نقطه هم ارزی نیز می‌گویند.

در عمل تیتر کردن ، محلول استاندارد را از یک بورت به محلولی که باید غلظت آن اندازه گرفته می‌شود، می‌افزایند و این عمل تا وقتی ادامه دارد تا واکنش شیمیایی بین محلول استاندارد و تیتر شونده کامل شود. سپس با استفاده از حجم و غلظت محلول استاندارد و حجم محلول تیتر شونده ، غلظت محلول تیتر شونده را حساب می‌کنند.

به عنوان مثال ، نقطه اکی‌والان در عمل تیتر کردن NaCl با نقره تیترات وقتی مشخص می‌شود که برای هر وزن فرمولی -Cl در محیط یک وزن فرمول +Ag وارد محیط عمل شده باشد و یا در تیتر کردن ، سولفوریک اسید (H2SO4 ) با سدیم هیدروکسید ( NaOH ) نقطه اکی‌والان وقتی پدید می‌آید که دو وزن فرمولی اسید و دو وزن فرمولی باز وارد محیط عمل شوند.

نقطه اکی‌والان در عمل بوسیله تغییر فیزیکی ( مثلا تغییر رنگ ) شناخته می‌شود. نقطه ای که این تغییر رنگ در آن روی می‌دهد، نقطه پایان تیتر کردن است. در تیتراسیون اسید و باز شناساگرها برای تعیین زمان حصول نقطه اکی‌والان بکار می‌روند. تغییر رنگ معرف ، نشانگر نقطه پایانی تیتراسیون می‌باشد.

اکثر یون های فلزی با زوج الکترون دهنده ها واکنش می دهند تا ترکیبات کئوردینانسیون با یون های کمپلکس تشکیل دهند. لیگاند باید حداقل یک زوج الکترون غیر مشترک مفید برای تشکیل پیوند داشته باشد.آب آمونیاک و یون های هالید لیگاند های معدنی متداول هستند.

تعداد پیوندهای کوالانسی را که یک کاتیون تمایل دارد با الکترون دهنده ها تشکیل دهد عدد کئوردینانسیون آن می نامند. مقادیر نوعی برای اعداد کئوردینانسیون  دو چهار و شش است.گونه های تشکیل دهنده آن در نتیجه ی کئوردینانسیون می توانند از نظر الکتریکی مثبت خنثی و منفی باشند.

روش های تیتر سنجی مبتنی بر تشکیل کمپلکس که گاهی روش های کمپلکس سنجی نامیده می شوند بیش از یک قرن است که به کار رفته اند و توسعه قابل ملاحظه ی واقعی آنها در استفاده های تجزیه ای از دهه 1940 شروع شد و بر کاربرد دسته ای از ترکیبات کوئور دینانسی خاص به نام کی لیت قرار گرفت.یک کی لیت زمانی حاصل می شود که یک یون فلزی با دو گروه دهنده یا بیشتر از یک لیگاند تک کوئوردینانس می شود تا ناجور حلقه های پنج یا شش عضوی تشکیل دهد.کمپلکس مس با گلیسین مثالی از این نوع است. در اینجا مس هم با اکسیژن گروه کربوکسیلات و هم با نیتروژن گروه آمین پیوند دارد.

لیگاندی که یک گروه دهنده دارد مانند آمونیاک یک دندانه ای خوانده می شود در حالی که گلیسین که دو گروه مفید برای برای تشکیل پیوند کوالانسی دارد دو دندانه ای است .عوامل کی لیت ساز سه دندانه ای چهار دندانه ای پنج دندانه ای و شش دندانه ای نیز شناخته شده اند .

لیگاند ها ی چند دندانه ای  به ویژه آنهایی که چهار یار شش گروه دهنده دارند دو مزیت نسبت به لیگاند ها ی یک دندانه ای به عنوان تیتر کننده دارند. اولا لیگاند های چند دندانه ای واکنش کاملتری با کاتیون ها  می دهند و در نتیجه نقاط پایانی تیز تری به وجود می آورند. ثانیا واکنش آنها با یون های فلزی به طور معمول در یک فرایند یک مرحله ای انجام می شود در حالی که تشکیل کمپلکس با لیگاند های یک دندانه ای معمولا با تشکیل دو یا چند گونه واسط همراه است.

سختی آب:

سختی عبارت است از مجموع املاح كلسیم و منیزیم موجود در آب ، خواه این املاح به صورت سولفات یا كلرور باشد و خواه به صورت كربنات و بی كربنات یا املاح دیگر باشد. درجه سختی آب بر حسب ppm كلسیم كربنات نشان داده می شود.

سختی آب شاخص كلیه عناصر تشكل دهنده املاح محلول در آب نبوده و فقط به برخی از آنیون ها و كاتیون های آب ارتباط دارد، سختی آب در درجه اول تركیبات كلسیم و منیزیم و به میزان كمتری به سایر یون های فلزی با ظرفیت بالا مانند سرب، استرنسیم، باریم و غیره مربوط است. آب ها را از نظر سختی بر حسب میلی گرم در لیتر كربنات كلسیم به ترتیب زیر طبقه بندی كرده اند.

 

آب های سبك

60-0 میلی گرم در لیتر

آب های با سختی متوسط

120-60 میلی گرم در لیتر

آب های سخت

180-120 میلی گرم در لیتر

آب های خیلی سخت

بیشتر از 180 میلی گرم در لیتر

 

تركیبات كلسیم، عملا به میزان كمی در آب حل می شوند ولی حضور گازكربنیك در آب باعث افزایش حلالیت آنها می شود. علاوه بر مصرف آب، مصرف بیشتر مواد غذایی، باعث ورود مقادیر قابل توجهی عوامل كلسیم و منیزیم به بدن می شود. روزانه تا 1000 میلی گرم كلسیم و 200 تا 400 میلی گرم منیزیم جذب بدن هر انسان بالغ می شود. محصولات لبنی، غنی از كلسیم و منیزیم بوده و مواد گوشتی نیز یكی از  مهم ترین مواد غذایی دارای كلسیم و منیزیم هستند.

سختی آب خود به دو دسته تقسیم می شوند.:

1- سختی موقت  (Temporary Hardner)را سختی کربناتی (Carbonate Hardner) نیز می‌نامند. این سختی ، مولود بی‌کربنات کلسیم و منیزیم است که عمدتا به کمک حرارت و یا ازدیاد PH کاهش می‌یابد.

2- سختی دائم (Permanent Hardner) را سختی غیرکربناتی (Noncarbonate Hardner) نیز می‌نامند. این سختی ، با حرارت دادن قابل حذف نیست.

تغییرات سختی آب:

بر حسب آنکه آب در موقع نفوذ در زمین از قشرهای آهکی و منیزیمی و گچی گذشته و یا نگذشته باشد سختی آب کم یا زیاد می‌شود. آبهای نواحی آهکی سختی زیادتری تا آبهای نواحی گرانیتی و یا شنی دارند. سختی آب در عرض سال هم ممکن است تغییر نماید. معمولاً سختی آبها در فصل باران کم و در فصل خشکی زیاد می‌شود. و بعضی مواقع هم در فصول پر باران و مرطوب مثل غارها ایجاد شود.

مضرات آب سخت:

سختی بیش از حد آب برای بدن انسان مضراتی دارد که مهم‌ترین آن تشدید پدیده تولید سنگ کلیه به دلیل رسوب یونهای معلق در کلیه است. آب سخت برای رختشویی و مصرف در کارخانجات مناسب نیست. آب سخت موجب از دست دادن طعم و مزه خوب چایی و قهوه می‌شود. پخته نشدن حبوبات با آب سخت ، ضرر رساندن به جداره دیگهای بخار و ایجاد قشر آهکی بر روی جداره دیگ ، خوب کف نکردن صابون كه موجب افزایش مصرف صابون می شود ، مزاحمت در هنگام شستن ظروف و دستها نیز از مضرات آب سخت است.

آب های نرم و با  pHپایین تر تمایل زیادتری در انحلال املاح و فلزات موجود در شبكه های توزیع آب دارند، به همین دلیل در این گونه آب ها همواره فلزاتی نظیر سرب، كادمیوم، روی و مس دیده می شود كه مصرف مداوم آنها هر كدام با اثرات فیزیولوژیك خاصی در مصرف كننده همراه است. تجربه نشان داده است كه وجود كلسیم در آب های آشامیدنی در غلظت بالا مانع جذب این فلزات در بدن می شود. جانشین شدن كلسیم موجود در اعضای بدن، به خصوص استخوان ها نیز به وسیله سرب گزارش شده است.

تأمین آب سالم اقدامی اساسی برای تضمین سلامت جامعه است اما در سال 1387 و شاید در حال حاظر هم در شهرستان بجنورد بسیاری از هموطنانمان به علت نامناسب بودن كیفیت آب به استفاده از دستگاه تصفیه آب و خرید آب معدنی روی آورده اند؛ این در حالی است كه رئیس دانشگاه علوم پزشكی خراسان شمالی معتقد است آب مصرفی شهروندان هیچ گونه مشكلی ندارد !

آب های استحصالی طی سال های اخیر (تا سال 1387 و احتمالا در حال حاظر) سختی بالایی پیدا کرده و با افزایش بیش از حد گچ محلول در آب صدمات زیادی ناشی از همین مسئله در امور مصرفی حاصل شده است. وقار موسوی یكی از استادان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد با گفتن این مطلب می گوید: در سال های اخیر با افزایش جمعیت، بهره برداری زیادی از منابع آب برای مصارف كشاورزی، شرب و صنعتی انجام می شود. وی می افزاید: می توان منابع آبی مطمئنی مانند آب شیرین دره را سریع تر به داخل دشت بجنورد منتقل كرد و فشار موجود روی منابع آبی غیر آلوده را كاهش داد.

فواید آب سخت:

آب سخت برای انسان در بعضی از مواقع مفید نیز هست و معمولاً شکستگی استخوانهای آنهایی که آب سخت می‌آشامند زودتر بهبودی حاصل می‌کند و بیماری راشیتیسم کمتر در این اشخاص دیده می‌شود. از مهم ترین اثرات مطلوب مصرف آب های با سختی قابل توجه نسب به آب های سبك تر، رابطه سختی و امراض قلبی و عروقی است. مطالعات اخیر نشان داده است كه در نقاطی كه آب سخت مصرف می شود امراض قلبی كمتر از نقاطی است كه ساكنین آنها آب های سبك تر مصرف می كنند.به علاوه بروز سكته های قلبی در نقاط با آب های سخت تر به مراتب كمتر از نقاط با آب های سبك تر است. باید اضافه كرد كه منیزیم نیز همانند كلسیم در جلوگیری از مرگ و میرهای ناشی از امراض قلبی و عروقی موثر است. در نقاطی كه از آب های نرم تر استفاده می كنند حتی به فشار خون، وجود چربی و كلسترل در خون برخورده اند كه هر دوی این عوامل می تواند در مرگ های ناگهانی بسیار مؤثر باشد. در نقاطی از روسیه كه از آبهای نسبتا سخت استفاده میكنند به مواردی از پیدایش سنگ در مجاری ادرار برخورده اند، این موضوع تقریبا در آب های با سختی 500 میلی گرم در لیتر كربنات كلسیم به اثبات رسیده است. مضافا آزمایش در بعضی حیوانات كه از آب های با سختی بیش از 400 میلی گرم استفاده كرده اند، پیدایش سنگ را در مجاری ادرار مثبت نشان داده است. گرچه در بعضی كشورها امراضی نظیر نارسایی های سیستم اعصاب، Perinatal Anencefhaly, و بعضی انواع سرطان ها را به كلسیم و منیزیم و سختی آب نسبت داده اند ولی هنوز این ارتباط به اثبات نرسیده است و شاید اثر آلودگی هوا و شرایط زیست محیطی در ابتلای به این امراض بیشتر از سختی آب مؤثر باشد.

 

رفع سختی آب:

 در تجارت تعداد زیادی مواد شیمیایی برای رفع سختی آب به فروش می‌رسد که دارای کربنات سدیم هستند. این مواد را قبل از ورود آب در دیگها سختی آنرا می‌گیرند و یا در دیگ بر اثر افزودن این مواد آهک و گچ را رسوب می‌دهند و دیگر این رسوب محکم به جدار دیگ نمی‌چسبد بطوری که می‌توان آنرا به آسانی پاک نمود.

برای برطرف کردن سختی آب، با جوشاندن کربنات‌های هیدروژنی محلول به کلسیم نامحلول تبدیل شده و تشکیل رسوب می‌دهند. این رسوب در مناطق دارای آب سخت درون کتری‌ها دیده‌می‌شود.

یکی از اجسام گیرنده سختی آب تری ناتریم فسفات Na۳PO می‌باشد که با اسم آلبرت‌تری بکار می‌رود. یون کلسیم موجود در آب بر اثر ناتریم فسفات تبدیل به «تری فسفات کلسیم» می‌گردد و رسوب می‌نماید.

اخیرا به مقدار زیاد از صمغ‌های مصنوعی که قادرند تعویض یون کنند برای رفع سختی آب استفاده می‌کنند. صمغ لواتیت در آلمان و آمبرلیت و دووکس در آمریکا استعمال می‌گردد. در صنعت از ستونهای تبادل یونی برای کاهش سختی استفاده می‌شود (ستونهای رزینی - آنیونی - کاتیونی)

در پیشرفته ترین تکنولوژی از فرآیند اسمز معکوس (Reverse Osmosis)برای کاهش سختی، EC(هدایت الکتریکی یا شوری) و TDS (کل جامدات محلول)آب استفاده می‌شود که فواید بسیاری از جمله مطئن بودن آن و هزینه‌های جاری بسیار پایین دارد. این فرآیند در ایران به دلیل اینکه اولین بار برای کاهش EC (شوری) آب استفاده شد به آب شیرین کن معروف است.

 

 

درجه سختی آب:

درجه سختی آب را از روی مقدار کلسیم و منیزیم موجود در آن تعیین می‌کنند. در آلمان اگر آبی ده میلی گرم CaO در یک لیتر داشته باشد می‌گویند درجه سختی آب یک است. در فرانسه اگر آبی در یک لیتر ده میلی گرم کربنات کلسیم یا همسنگ آن کربنات منیزیم داشته باشد می‌گویند که یک درجه سختی دارد. در انگلستان اگر آبی ده میلی گرم کربنات کلسیم و یا همسنگ آن کربنات منیزیم در ۰٫۷ لیتر داشته باشد یک درجه سختی دارد.

برای تعیین سریع سختی آب کارخانه شیمیایی واقع در آلمان قرصهایی ساخته ‌است. در یک لوله آزمایش مخصوص و مدرج آب مورد آزمایش را تا خط نشان لوله پر می‌نمایند و به‌وسیله معرفی که همراه بسته قرصهاست رنگ این آب را قرمز می‌کنند و آنگاه آنقدر از این قرصها در آن می‌اندازند تا رنگ آب سبز گردد. شماره قرصهای ریخته شده در لوله آزمایش برابر درجه سختی آب می‌باشد. دقت این روش تا نیم درجه‌است.

شهرهای با سختی آب بالا در کشور ایران:

قم، زاهدان، گرمسار و سمنان و بسیاری دیگر از شهرهای کویری ایران که خاک قلیایی(خاکی مملو از فلزات قلیایی خاکی)دارند، از جمله شهرهایی هستند که آب آنها از سختی بالایی برخوردار است، به طوری که در استان‌های زاهدان و سمنان، سالانه چندین بار باید پوشالهای کولر را به علت اینکه مقدار فراوانی املاح روی آن رسوب کرده‌است تعویض کرد.

 

 

 

 

راه حل تامین آب شرب در این نوع مناطق:

هم اکنون سامانه‌های تصفیه آب خانگی در این شهرها عرضه می‌گردد که با قیمت ناچیزی می‌توان آن را تهیه کرد که روش کار آن موئینگی معکوس است و خروجی آب این دستگاه‌ها در حد آب آشامیدنی استاندارد می‌باشد.

 

شرح آزمایش:

تعیین نرمالیته دقیق EDTA:

1- تهیه cc100 محلول نمك EDTA 0.1 نرمال

2- تهیه cc50 محلول كربنات كلسیم EDTA 0.1 نرمال

 

مقدار مورد نیاز برای نمك EDTE:

?g EDTA=100ml × 0.1 eq / L × 1L / 1000 ml × 1 mol / 2 eq × 272.24 / 1 mol × 100 g / 100 g = 1.8612 g EDTE

 

EDTA  در بالن ژوژه به حجم رسانده و آن را در درون بورت ریخته تا به عنوان تیتر كننده از آن استفاده كنیم.

 

مقدار مورد نیاز برای كلسیم كربنات caco­­3:

? g caco­­3 = 50 ml × 0.1 eq / L × 1 L / 1000 ml × 1 mol / 2 eq × 100.09 g / 1 mol × 100 g / 99.5 g = 0.2515 g caco­­3

 

كلسیم كربنات مورد نیاز را وزن كرده و داخل یك بشر كوچك میریزیم. پس از آن به مقدار 5cc آب مقطر به درون بشر محتوی كلسیم كربنات ریخته و قطره قطره Hcl به آن اضافه می كنیم تا كلسیم كربنات حل و محلول شفاف بدست آید. بشر را حرارت می دهیم تا Co2 آن از بین برود و بعد از آن خنك شود. در ادامه آزمایش بعد از آنكه بشر محتوی كلسیم كربنات خنك شد ، آن را در یك بالن 50cc به حجم رسانده می شود.

15cc  از محلول كلسیم كربنات را كه تهیه شده است را در درون ارلن ریخته و آن را توسط EDTA تیتر می كنیم.

در این قسمت از آزمایش برای اینكه Ph محلول به مقدار مناسبی برسد به آن چند cc محلول تامپون با Ph=10 را اضافه می كنیم.

در ادامه آزمایش به 7 تا 10 قطره معرف اریو كروم بلاك تی به محلول تهیه شده اضافه می كنیم كه در این زمان تغییر رنگ از قرمز به آبی مشاهده می شود.

 

تعیین سختی آب توسط تیتراسیون های اكسایش و كاهش:

شرح آزمایش:

1- 25cc  از آب شهر را توسط پیپت حبابدار برداشته و آن را درون ارلن می ریزیم. 50cc  آب مقطر را به اضافه نموده و مقداری به آن حرارت می دهیم تا دمای ان به 50 تا 60 درجه سانتی گراد برسد. در ادامه انجام آزمایش 5cc تامپون با Ph=10 اضافه و به محلول تهیه شده 7 تا 10 قطره اریو كروم بلاك تی را در درون ارلن میریزیم. تیتراسیون را توسط EDTA آغاز میكنیم.

 2- 25cc آب شهر را در درون ارلن میریزیم و چند cc سود 0.3 نرمال به آن اضافه می كنیم. بعد از آنكه حجم محلول را توسط آب مقطر به 70 تا 80 سی سی رساندیم، 7 تا 10 قطره معرف بروكساید را به آن اضافه می كنیم.

تیتراسیون را توسط EDTA آغاز میكنیم و تغییر رنگ از قرمز به بنفش را در پایان آزمایش مشاهده خواهیم نمود.

منابع:

http://www.Wikipedia.com

http://www.Iraniandownloads.iranblog.com

http://www.shimi.irُ

شیمی تجزیه 1، انتشارات دانشگاه پیام نور

آزمایشگاه شیمی تجزیه 1،انتشارات پیام نور

 

 

 

 

 

 

 

نتایج حاصل از آزمایشات:

-------





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 ساعت 07 و 57 دقیقه و 07 ثانیه

Perfectly spoken really! !
buy viagra uk cheap safest place to buy viagra online buy viagra online pharmacy sildenafil pills order viagra buy original viagra online pharmacy prices for viagra viagra online pharmacy levitra uk pharmacy viagra viagra online with prescription
شنبه 4 فروردین 1397 ساعت 21 و 52 دقیقه و 13 ثانیه

Good info, Regards!
look here cialis order on line cialis online napol when will generic cialis be available legalidad de comprar cialis cialis generico postepay cialis generisches kanada cialis alternative how much does a cialis cost cialis 100mg suppliers we recommend cialis info
پنجشنبه 2 فروردین 1397 ساعت 17 و 00 دقیقه و 31 ثانیه

Nicely spoken truly! !
acheter du cialis a geneve cialis 5 mg cialis 5 mg funziona rezeptfrei cialis apotheke canadian drugs generic cialis precios de cialis generico viagra or cialis what is cialis cialis prezzo di mercato prezzo di cialis in bulgaria
یکشنبه 15 مرداد 1396 ساعت 08 و 02 دقیقه و 57 ثانیه
Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as
though you relied on the video to make your point. You clearly
know what youre talking about, why throw away your intelligence
on just posting videos to your site when you could be giving
us something informative to read?
چهارشنبه 30 فروردین 1396 ساعت 14 و 07 دقیقه و 01 ثانیه
Remarkable! Its truly amazing piece of writing, I have got much clear idea regarding from this article.
چهارشنبه 30 فروردین 1396 ساعت 07 و 11 دقیقه و 09 ثانیه
We stumbled over here different web page and
thought I might check things out. I like what I see so now
i'm following you. Look forward to going over your web page
repeatedly.
سه شنبه 2 اردیبهشت 1393 ساعت 11 و 45 دقیقه و 31 ثانیه
salam
chera NADH 2/5 ATP va FADH2 1/5 ATP tolid mikone?
جمعه 24 آذر 1391 ساعت 14 و 20 دقیقه و 38 ثانیه
واقعا خوب بود چون خودم اصلا وقت نداشتم گزارذش بنویسم.
دوشنبه 20 آذر 1391 ساعت 18 و 58 دقیقه و 12 ثانیه
با سلام امیدوارم اوقات خوشی داشته باشید لطفا درباره شیمی گرایش فناوری اطلاعات گزارشی تهیه کنید تا با رشته ی خودم بیشتر اشنا بشم که ایا من مهندس شیمی میشوم یا فناوری اطلاعات یا هر دو؟!!!!!!!!!!!!!!
یکشنبه 19 آذر 1391 ساعت 11 و 41 دقیقه و 31 ثانیه
بد نبود
پنجشنبه 11 خرداد 1391 ساعت 19 و 25 دقیقه و 07 ثانیه
سلام تنوع مطالبو بیشتر کنید تا استفاده کنیم
دوشنبه 2 خرداد 1390 ساعت 18 و 50 دقیقه و 26 ثانیه
چرتترین ازمایش بود
دوشنبه 2 خرداد 1390 ساعت 14 و 32 دقیقه و 11 ثانیه
سلام.خواهش میکنم ادامه دهید با متن های به روز.تشکر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ


نظرات و درخواستهای خود را با ایمیل زیر در میان بگذارید.
h.mahmoudi369@gmail.com

مدیر وبلاگ : hassan mahmoudi
موضوعات
نویسندگان
نظرسنجی
نظز شما در مورد مطالب موجود در وبلاگ چیست؟







آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی


بازی آنلاین تراوین [URL="http://a200.x.traaviaan.ir/anmelden.php?ref=1136"]بازی آنلاین تراوین[/URL]